Holocaustoverlevenden stichtten in april 1949 kibboets Lohamei Hagetaot in West-Galilea. Onder de oprichters waren overlevenden van de opstand in het getto van Warschau, partizanen, gevangenen uit concentratiekampen, mensen die ondergedoken hadden overleefd en Joden die naar de Sovjet-Unie waren gevlucht. Naast de kibboets legden ze de basis voor het Ghetto Fighters’ House, een museum dat de Holocaust van de Europese Joden documenteert.
Een gemeenschap gevormd door overlevenden
Volgens de geschiedenis van het museum kozen de oprichters voor een gemeenschappelijk leven om een blijvend thuis in Israël op te bouwen en vermoorde familieleden te herdenken. Het Ghetto Fighters’ House vermeldt dat de oprichtingsceremonie van de kibboets plaatsvond op de zesde verjaardag van de opstand in het getto van Warschau. In augustus 1949 werd daar het eerste kind geboren; in september telde de gemeenschap 159 leden en 21 kinderen, volgens de geschiedenis van de oprichters.
De oprichters legden hun eigen ervaringen vast en stichtten een thuis, zoals beschreven in de geschiedenis van de museumoprichters. In 1984 publiceerden de oprichters van de kibboets vier delen met getuigenissen, gebaseerd op interviews met 96 leden. De verhalen gaan over hun jeugd voor de oorlog, overleving tijdens de oorlog, immigratie naar Israël en de stichting van de kibboets.
Herinnering en dagelijks leven samen
Lohamei Hagetaot combineerde gemeenschappelijke landbouw en gezinsleven met een instelling die zich toelegde op historische documentatie. Het museum begon als de eerste instelling in zijn soort die de Holocaust van de Europese Joden documenteerde. Die combinatie kwam voort uit de levensverhalen van de oprichters: velen hadden tegen de nazi’s gevochten of hun vervolging overleefd, en wilden een blijvende gemeenschap opbouwen die deze geschiedenissen kon bewaren.
Yad Mordechai is een andere kibboets met een instelling voor Holocaustherdenking, maar heeft een andere oorsprong: de oprichtersgroep kwam in 1936 aan en stichtte de kibboets in 1943, vóór de Holocaust. Het museum, ‘Van Holocaust tot herrijzenis’, verbindt Joods verzet met de latere slag om de kibboets in 1948. Door oudere gemeenschappen te onderscheiden van gemeenschappen die door overlevenden zijn gesticht, worden herdenkingsprojecten niet verward met gemeenschapsstichting.
Bekijk het bredere verhaal over de rol van overlevenden in Israël en lees hoe getuigenissen deel werden van de openbare herdenking.